1100 Miljard en een zielloos Europa

1100 miljard euro, dat is een mooi bedrag, dacht ik donderdag na de aankondiging van Mario Draghi. Daar kun je heel veel mooie en belangrijke dingen mee doen en problemen mee oplossen. De mensen in de vluchtgarage of de illegalen in Calais of in de parken van Athene een menswaardige opvang bieden. Of de banlieus van Parijs en de voorsteden van Londen een flinke opknapbeurt geven. Of in ieder geval zorgen dat het Wereld Voedsel Programma de Syrische vluchtelingen de winter door kan helpen. Maar dat bleek niet de bedoeling. De bedoeling van die 1100 miljard was dat ik mijn keuken waar alles het nog prima doet vervang door een nieuwe met kookeiland en de laatste snufjes in de kooktechniek. En dat ik mijn auto inruil voor een nieuw model met zelf inparkerende sensoren. De rente wordt immers zo laag dat het toch niets kost. En dat ik een keer niet mijn boodschappen op de zaterdagmarkt op het Neude doe, maar een weekend ga funshoppen in Berlijn of Brussel.  Geld moet immers rollen, de consumptie moet worden aangejaagd; dat is het echte probleem, begreep ik nadat ik die donderdag deskundigen en economen had gehoord.

Minister Dijsselbloem riep dezelfde donderdag zijn collega’s in Europa op tot hervormingen van de economie. Maar hij bedoelde niet wat we lessen moesten trekken uit Piketty, de gevaarlijk groeiende ongelijkheid moesten aanpakken en een belasting op vermogen moesten invoeren. Dijsselbloem bedoelde dat we competitiever moeten worden, en dat de arbeidsmarkt hervormd moet worden, flexibeler vooral. Zodat we onze keukens en auto’s nog efficiënter kunnen produceren, zodat we er nog meer van kunnen kopen.

Met verbijstering zie ik hoe plat onze Europese blik is geworden.  Zo plat als een euromunt. We zijn rijk genoeg om diepgang te zoeken in kunst, cultuur, spiritualiteit.,  maar het enige wat ons drijft is consumptie en productie.

Met klimaatsverandering, dreigende grondstoffen- en voedselschaarste is er alle reden een economie van het genoeg te ontwikkelen, en we zijn er rijk genoeg voor, maar we doen liever nog een rondje nieuwe aankopen.

Zo zet Europa zich te kijk als een zielloze cultuur, waarvan de relevantie onduidelijk is. Het is dan ook onvermijdelijk dat we bang worden van ieder die religieus of anderszins bezield is.

Het schaamrood steeg me naar de kaken, toen ik de volgende dag  las dat honger en ondervoeding dreigt in de Syrische vluchtelingenkampen.