Hoezo is Rotterdam verantwoordelijk voor hooligans in Rome?

Na de hooligan-uitbarsting in Rome ging burgemeester Aboutaleb door het stof voor het gedrag van zijn Rotterdammers en er is sprake van de vraag of Rotterdam niet moet opdraaien voor de schade die deze supporters hebben aangericht. Dat lijkt stoer van een burgemeester die niet wegkijkt en zijn verantwoordelijkheid neemt.

En toch geloof ik dat het de verkeerde weg is van een overheid die steeds meer verantwoordelijkheid naar zich toetrekt. Waarom, is Rotterdam eigenlijk verantwoordelijk voor wat hooligans aanrichten? Ik neem aan dat Rotterdam geen aanstichter was van de rellen van de hooligans, die mogelijkheid kunnen we snel afstrepen. Een tweede optie zou zijn dat Rotterdam verantwoordelijk is omdat ze niet heeft voorkomen dat deze hooligans Rome uitkozen om zich te doen gelden. Dan zou er sprake zijn van verantwoordelijkheid uit nalatigheid. Een derde optie zou zijn dat de verantwoordelijkheid ligt in het feit dat Feyenoord een Rotterdamse club is en de gemeente dus gelegenheid geeft tot het vormen van groepen hooligans rond haar club. Een verantwoordelijkheid door gelegenheid te geven.  De vierde optie is dat de gemeente nu eenmaal verantwoordelijk is voor het doen en laten van haar onderdanen.

Het lijken me allemaal vormen van verantwoordelijkheid die ingegeven zijn door een ongewenste opvatting van de overheid als de instantie die, letterlijk, voor alles en nog wat verantwoordelijk is. Het past bij het beeld van een overheid die steeds meer levenssferen van burgers tot haar domein rekent, die steeds meer te zeggen wil hebben over opvoeding, gedrag, levensstijl en levensstaat, die bevoegdheden opeist over wat je mag geloven en hoe je dat mag uiten. Met de dooddoener van veiligheid en ‘het is voor uw eigen bestwil’ of ‘ als u niets te verbergen hebt, is het toch geen probleem’ is de overheid een rupsje Nooitgenoeg die steeds dieper zich invreet in het leven van burgers.

Voor de rellen in Rome is er maar één verantwoordelijk: de hooligans zelf. En het is prima als de Rotterdamse politie en Feyenoord meehelpen bij het identificeren van deze supporters zodat ze door de Romeinse autoriteiten kunnen worden berecht.

Door de verantwoordelijkheid naar zich toe te trekken, versterkt Rotterdam het beeld van een paternalistische overheid die ver volgens daaraan ook de legitimatie ontleent om meer greep te krijgen. Over enige tijd zullen gemeenten van alle burgers willen weten van welke voetbalclub en van welke popgroep ze fan, om vervolgens met behulp van big data de risicoprofielen te kunnen trekken en daarop gepaste maatregelen te nemen. Zelfs als het slechts PR en imago overwegingen waren om door het stof te gaan, is het ongewenst: ook dan zet het een nieuwe stop naar een gretige overheid.

Het zou me niet verbazen als we langzamerhand een monster baren met een overheid die, met een rupsje Nooitgenoeg mentaliteit, zijn verantwoordelijkheid neemt.